Εκτύπωση
Οι εξουσίες και τα καθήκοντα του Γενικού Ελεγκτή πηγάζουν από το Σύνταγμα. Ο Γενικός Ελεγκτής, με βάση τόσο την εξουσία που του παρέχεται από το Σύνταγμα, όσο και την εξουσία που του παρέχουν άλλοι νόμοι, διεξάγει έλεγχο στην Κεντρική Κυβέρνηση, Ημικρατικούς Οργανισμούς, Αρχές Τοπικής Διοίκησης, Ειδικά Ταμεία και άλλους Οργανισμούς. Επίσης, για σκοπούς ελέγχου, έχει την εξουσία να ζητά πληροφορίες και στοιχεία από λήπτες χορηγιών, δανείων ή εγγυήσεων από δημόσια ταμεία.
Σύνταγμα
Ημικρατικοί Οργανισμοί
Δήμοι
Αρχές Τοπικής Διοίκησης
Ο περί της Καταθέσεως Στοιχείων και Πληροφοριών στο Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας Νόμος του 2002
Σύνταγμα
ΜΕΡΟΣ VI, ΚΕΦΑΛΑΙΟ II – Γενικός Ελεγκτής και Βοηθός Γενικός Ελεγκτής
Άρθρο 115
1. Ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας διορίζουν από κοινού δύο ικανά και κατάλληλα πρόσωπα ως Γενικό Ελεγκτή και Βοηθό Γενικό Ελεγκτή, τηρουμένου του κανόνος ότι ο Γενικός Ελεγκτής και ο Βοηθός Γενικός Ελεγκτής δεν θα ανήκουν στην ίδια κοινότητα.
2. Ο Γενικός Ελεγκτής είναι προϊστάμενος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας και ο Βοηθός Γενικός Ελεγκτής έπεται αυτού. Η Ελεγκτική Υπηρεσία της Δημοκρατίας είναι ανεξάρτητη υπηρεσία της Δημοκρατίας και μη υπαγόμενη σε οποιοδήποτε Υπουργείο.
3. Ο Γενικός Ελεγκτής και ο Βοηθός Γενικός Ελεγκτής είναι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι της Δημοκρατίας και δεν αποχωρούν από την υπηρεσία, ούτε απολύονται από τη θέση τους, παρά μόνο κάτω από τους ίδιους όρους και κατά τον ίδιο τρόπο που εφαρμόζονται για τους δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Άρθρο 116
1. Ο Γενικός Ελεγκτής, βοηθούμενος από το Βοηθό Γενικό Ελεγκτή, ελέγχει εν ονόματι της Δημοκρατίας κάθε πληρωμή ή είσπραξη και κάθε λογαριασμό χρηματικών διαθεσίμων ή λοιπού ενεργητικού ή αναληφθεισών από τη Δημοκρατία ή για λογαριασμό της υποχρεώσεων, του οποίου η διαχείριση γίνεται από τη Δημοκρατία ή στο όνομα της, θεωρώντας και ελέγχοντας συνάμα κάθε τέτοιο λογαριασμό. Για το σκοπό αυτό, έχει το δικαίωμα της επιθεώρησης όλων των σχετικών με τέτοιους λογαριασμούς βιβλίων, αρχείων και καταστάσεων και των τόπων όπου φυλάγεται το εν λόγω ενεργητικό.
2. Ο Γενικός Ελεγκτής, βοηθούμενος από το Βοηθό Γενικό Ελεγκτή, ασκεί κάθε άλλη εξουσία και εκτελεί κάθε άλλη υπηρεσία ή καθήκον, τα οποία καθορίζονται ή ανατίθενται σ’ αυτόν από το Νόμο.
3. Οι εξουσίες και τα καθήκοντα του Γενικού Ελεγκτή που ορίζονται στον παρόν κεφάλαιο είναι δυνατόν να ασκούνται και η καθοριζόμενη υπηρεσία να εκτελείται είτε από τον ίδιο προσωπικά είτε από υπαλλήλους που υπάγονται σ’ αυτόν και ενεργούν σύμφωνα με τις οδηγίες του.
4. Ο Γενικός Ελεγκτής υποβάλλει ετησίως έκθεση, αναφορικά με την άσκηση των υπηρεσιών και καθηκόντων του, προς τον Πρόεδρο και τον Αντιπρόεδρο της Δημοκρατίας, οι οποίοι μεριμνούν για την κατάθεση της ενώπιον της Βουλής.
Άρθρο 117
1. Ο Βοηθός Γενικός Ελεγκτής έχει την εξουσία και εκτελεί τις υπηρεσίες και τα καθήκοντα, τα οποία κανονικά εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του αξιώματός του. Επίσης, ο ίδιος μπορεί, υποκείμενος στις οδηγίες του Γενικού Ελεγκτή, να ασκεί κάθε εξουσία και να εκτελεί κάθε καθήκον ή υπηρεσία, τα οποία έχουν ανατεθεί στο Γενικό Ελεγκτή δυνάμει του Συντάγματος ή του Νόμου.
2. Ο Βοηθός Γενικός Ελεγκτής αναπληρώνει το Γενικό Ελεγκτή στην ενάσκηση των καθηκόντων του, σε περίπτωση απουσίας ή πρόσκαιρου κωλύματος του.Ημικρατικοί Οργανισμοί - Οι περί Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (΄Ελεγχος Λογαριασμών) Νόμοι του 1983 έως 2007
Σύμφωνα με τους πιο πάνω Νόμους, ο Γενικός Ελεγκτής ανέλαβε την ευθύνη του ετήσιου ελέγχου των λογαριασμών όλων των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Ημικρατικών Οργανισμών) για τους οποίους δεν γινόταν ειδική μνεία στη νομοθεσία τους ότι ελέγχονται από το Γενικό Ελεγκτή.
Οι λογαριασμοί του ΝΠΔΔ πρέπει να ετοιμάζονται μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου του έτους που έπεται του έτους στο οποίο αφορά ο διεξαγόμενος έλεγχος.
Ο Γενικός Ελεγκτής πρέπει να ολοκληρώσει τον έλεγχο και να υποβάλει τους ελεγμένους λογαριασμούς μαζί με την έκθεσή του μέχρι το τέλος Μαΐου, η οποία κατατίθεται στη Βουλή των Αντιπροσώπων μέχρι τις 15 Ιουνίου.
Με βάση τη σχετική Νομοθεσία, οι Οργανισμοί αυτοί μπορούν να διορίζουν και ιδιώτες ελεγκτές, νοουμένου ότι ο διορισμός και η αμοιβή τους εγκρίνεται από το Γενικό Ελεγκτή.
Σε αυτή την περίπτωση οι ιδιώτες ελεγκτές πρέπει να υποβάλουν την έκθεσή τους, μαζί με τους ελεγμένους λογαριασμούς, στο Γενικό Ελεγκτή, μέχρι τις 30 Απριλίου. Ο Γενικός Ελεγκτής μπορεί να διεξαγάγει, κατά την κρίση του, επιπρόσθετο διαχειριστικό ή άλλο έλεγχο.
Δήμοι – Οι περί Δήμων Νόμοι του 1985 μέχρι 1997
Όλοι οι Δήμοι πρέπει να τηρούν κατάλληλα λογιστικά βιβλία και να ετοιμάζουν οικονομικές καταστάσεις μέχρι τις 30 Απριλίου του έτους που έπεται του έτους στο οποίο αφορά ο διεξαγόμενος έλεγχος.
Οι οικονομικές καταστάσεις, αφού πιστοποιηθούν από το Δήμαρχο και το Δημοτικό Ταμία, υποβάλλονται για έλεγχο στο Γενικό Ελεγκτή. Οι ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις υποβάλλονται από το Γενικό Ελεγκτή, μαζί με την έκθεσή του, στο Δημοτικό Συμβούλιο, τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τον Υπουργό Εσωτερικών, ο οποίος μεριμνά για τη δημοσίευση τους στην Επίσημη Εφημερίδα.
Ο Γενικός Ελεγκτής έχει την εξουσία να ζητά οποιαδήποτε πληροφορία ή εξήγηση από οποιοδήποτε μέλος του Συμβουλίου ή Δημοτικό υπάλληλο και το δικαίωμα πρόσβασης σε οποιοδήποτε πρακτικό, λογαριασμό, συμβόλαιο, τιμολόγιο ή άλλο έγγραφο, για σκοπούς ελέγχου.
Αρχές Τοπικής Διοίκησης – Ο περί Κοινοτήτων Νόμος αρ. 86(Ι)/99
Σύμφωνα με το Νόμο, κάθε Κοινοτικό Συμβούλιο πρέπει να τηρεί κατάλληλα λογιστικά βιβλία και να ετοιμάζει οικονομικές καταστάσεις μέχρι το τέλος Μαρτίου του έτους που έπεται του οικονομικού έτους στο οποίο αφορά ο διεξαγόμενος έλεγχος.
Οι οικονομικές καταστάσεις υποβάλλονται για έλεγχο στο Γενικό Ελεγκτή. Οι ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις υποβάλλονται στον οικείο Έπαρχο, μαζί με την Έκθεση και τις παρατηρήσεις του Γενικού Ελεγκτή.
Επιπρόσθετα από τον ετήσιο οικονομικό έλεγχο, ο Γενικός Ελεγκτής μπορεί κατά την κρίση του να διεξαγάγει οποιοδήποτε διαχειριστικό ή άλλο έλεγχο.
Ο περί της Καταθέσεως Στοιχείων και Πληροφοριών στο Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας Νόμος του 2002
Οι κύριες πρόνοιες του Νόμου, ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή στις 12.7.2002, είναι οι ακόλουθες:
Ο Γενικός Ελεγκτής έχει εξουσία να ζητά οποιαδήποτε στοιχεία ή πληροφορίες σε οποιαδήποτε μορφή, περιλαμβανομένης και της ηλεκτρονικής μορφής, και οποιεσδήποτε γραπτές ή προφορικές εξηγήσεις που κατά την κρίση του είναι αναγκαίες για τον έλεγχο, από τους Υπουργούς, τους δημόσιους υπαλλήλους, τους Προέδρους, τα μέλη των Συμβουλίων και τους υπαλλήλους των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, τους Δημάρχους, τους Κοινοτάρχες, τα μέλη των Δημοτικών και Κοινοτικών Συμβουλίων και τους υπαλλήλους τους, τους αξιωματούχους και τους υπαλλήλους των διάφορων Υπηρεσιών της Δημοκρατίας, άλλων αρχών ή Συμβουλίων που συστάθηκαν ή θα συσταθούν με Νόμο ή από άλλους Οργανισμούς, οι οποίοι ελέγχονται από το Γενικό Ελεγκτή.
΄Ολα τα πιο πάνω πρόσωπα οφείλουν:
- Να μη δίνουν ψευδή στοιχεία και πληροφορίες.
- Να μην αποκρύπτουν οποιεσδήποτε πληροφορίες ή στοιχεία.
- Να μην εμποδίζουν την πλήρη και ελεύθερη πρόσβαση στα σχετικά αρχεία.
- Να μην επηρεάζουν οποιοδήποτε πρόσωπο, το οποίο πρόκειται να δώσει στοιχεία ή πληροφορίες.
- Να μην υποκινούν οποιοδήποτε πρόσωπο για απόκρυψη στοιχείων.
Παράβαση των πιο πάνω συνεπάγεται φυλάκιση μέχρι και ένα χρόνο ή/και πρόστιμο μέχρι £1.000.
Με βάση τον ίδιο νόμο ο Γενικός Ελεγκτής έχει εξουσία να απαιτήσει από οποιοδήποτε πρόσωπο, το οποίο λαμβάνει χορηγία/εγγύηση/δάνειο από το Πάγιο Ταμείο ή άλλο Ταμείο του Δημοσίου, όπως παράσχει σ’ αυτόν όλα τα απαιτούμενα στοιχεία, για εξακρίβωση του τρόπου διάθεσης του σχετικού ποσού.
Επίσης κατοχυρώνεται και νομικά η εξουσία του Γενικού Ελεγκτή να διεξάγει διαχειριστικό έλεγχο σε οποιοδήποτε ελεγχόμενο Οργανισμό, για να διαπιστώσει αν αυτός λειτουργεί και χρησιμοποιεί τους διαθέσιμους πόρους του με οικονομικό, αποδοτικό και αποτελεσματικό τρόπο.